Loading...
Şanghay’da -ve Jilin, Tianjin, Shenzhen gibi yerlerde kısmi olarak da olsa- uygulanan sokağa çıkma yasağı ve kentin dış dünya ile bağının koparılması hem Çin hem de dünyanın geri kalanı için ekonomik sorunlara yol açmaktadır.Ne var ki bu artışlar Covid önlemleri düşünüldüğünde sürdürülebilir değil. Sokağa çıkma yasağının ve diğer önlemlerin uygulandığı bölge sayısındaki artış göz önünde bulundurulduğunda imalat üretimi ve altyapı yatırımları büyük darbe alıyor. Bu durumu göz önünde bulunduran IMF son yayınlanan Dünya Ekonomik Görünümü raporunda Çin’in ekonomik büyüme beklentisini %4,4 olarak güncelledi. Standard Chartered da Çin’in ikinci çeyrek büyüme oranını %5’ten %3,5’e indirdi. Ekonomik büyümede yaşanan yavaşlamayı gösteren bir diğer önemli gösterge işsizlik oranlarındaki artış. Çin genelinde şubat ayında %5,4 olan işsizlik oranı, mart ayında %6’ya yükseldi. Bu yıl 10 milyondan fazla gencin üniversiteden mezun olacağı düşünüldüğünde işsizlik oranlarındaki artış, Çin yönetimi için iyiye işaret değil. Çin ekonomisinin küresel ekonomide oynadığı kritik rol dolayısıyla buradan kaynaklanan sorunlar, dünya ekonomisini doğrudan etkilemektedir. Çin’in en büyük limanına sahip olan Şanghay’ın dış dünyaya kapılarını kapatması Çin’de üretilen ürünlerin dünya piyasalarına iletilmesini engelliyor. Bu durum zaten iki yıldır ciddi sıkıntılar yaşayan küresel tedarik zincirlerinin daha da zorlanmasına yol açmakta ve Çin’de üretilen mallara bağımlı olan sektörlerde üretimi aksatarak tüm dünyayı etkisi altına alan enflasyon sorununa olumsuz etkide bulunmaktadır. Kısacası, Çin’in önemli üretim ve ulaştırma merkezlerinde uygulanan sokağa çıkma yasakları Çin’de olduğu gibi dünyanın dört bir yanında yapılan üretimi de olumsuz etkilemekte, bu da arzın yetersiz kalmasına yol açarak fiyatların artmasına neden olmaktadır. Yaşanan tüm toplumsal ve ekonomik sorunlara rağmen, ÇKP Daimî Komitesi’nin 5 Mayıs’ta gerçekleştirilen toplantısında sıfır-Covid politikasına devam edilmesi kararı çıkmıştır. “Sebat zaferdir” açıklamasının yapıldığı toplantının sonuç bildirgesinde, Çin halkına ve ÇKP üyelerine, sıfır-Covid politikasına tavizsiz bir şekilde bağlı kalmaları ve tüm çarpıtmalara, şüphelere ve inkarlara kararlılıkla karşı çıkmaları çağrısı yapılmıştır. Aksi durumda, “Salgın önleme politikalarımızı çarpıtan, şüphe uyandıran, inkâr eden tüm söz ve davranışlara karşı kararlılıkla mücadele” edileceği ilan edilmiştir. Kısacası, ülkenin üst yönetimi, iki yılı aşkın bir süredir uygulanan politikaların sürdürüleceği ve bu politikaların hiçbir şekilde sorgulanamayacağı mesajını vermiştir. Yaklaşık iki yıl önce kaleme aldığım “Korona virüsü, Çin rüyası ve ÇKP’nin geleceği” başlıklı yazıyı “Virüs, Çin politik ekonomisine yaptığı etkiyle Başkan Xi’nin Batılıların söylediği gibi yeni bir Mao olup olmadığını, Mao ve Deng gibi büyük bir krizin üstesinden gelip gelemeyeceğini gözlemlemek için Çin gözlemcilerine iyi bir fırsat sunuyor.” sözleriyle tamamlamıştım. Salgının ilk aylarında uygulanan sıkı önlemler sonucunda elde edilen başarı hem Xi Jinping’in ve merkezi hükümetin Çin halkının gözündeki meşruiyetini artırmış hem de ÇKP’nin Çin’in başarısını tüm dünyaya örnek olarak sunması için bir fırsat yaratmıştı.
Çin yönetimi, dünyanın büyük bir kısmı Covid-19 ile yaşamanın yollarını ararken, son iki yıldır uygulanan sıfır-Covid politikasından, Omicron varyantının yarattığı yeni sorunlara rağmen vazgeçemiyor.Bu başarı, bir yandan Çin’in dünyanın yükselen gücü olarak insanlığın karşı karşıya kaldığı sorunların çözümü için artan önemini göstermesi açısından bir fırsat sunarken, aynı zamanda da salgına karşı izlediği politikalarda herhangi bir esnekliğe gidememesine yol açtı. Çin yönetimi, sıfır-Covid politikasının, ÇKP yönetiminin insan hayatına verdiği değeri gösterdiğini belirtmiştir. Diğer bir deyişle, Çin’de izlenen politikalar, Batılı ülkelerdeki uygulamalardan farklı olarak -özellikle de 2020’nin ilk aylarında yaşanan kaos hatırlandığında- halkın farklı kesimleri arasında bir ayrıma gitmeden tüm toplumu korumayı amaçlamıştır. Dolayısıyla da ÇKP, Çin toplumunun genelinin sağlığı için bireysel fedakarlıkların yapılması gerektiğini, bireyler çıkarlar yerine toplumun bütününün çıkarlarının korunması gerektiğini vurgulamıştır. Bu söyleme yapılan büyük yatırımın ardından Çin yönetimi, dünyanın büyük bir kısmı Covid-19 ile yaşamanın yollarını ararken, son iki yıldır uygulanan sıfır-Covid politikasından, Omicron varyantının yarattığı yeni sorunlara rağmen vazgeçemiyor. Bunun en önemli nedeni, Çin’in aşılamada istenen aşamaya gelememiş olmasıdır. baktığımızda Çin’de 4 Mayıs itibariyle 3,35 milyar doz aşı yapılmıştır. Nüfusun %88,5’i, yani 1,25 milyar kişinin aşılarının tamamlandığını görüyoruz. Ne var ki aşıları tamamlanmamış nüfusun büyük bir kısmını yaşlı nüfus oluşturuyor. Öyle ki 60 yaşın üzerindeki nüfusun %19’u hiç aşılanmamışken, 80 yaşın üzerindeki nüfusun yarısı da üçüncü dozlarını olmadı. Bu nedenle Çin yönetimi, sıfır-Covid politikasının uygulanmaması durumunda ölüm sayılarının hızlı bir biçimde artmasından endişe ediyor. Aşılamanın tamamlanmadan sıfır-Covid politikasının terk edilmesi durumunda Çin’de üç ay içinde 1 milyon kişinin yaşamını yitirmesinden endişe ediliyor. 6 Mayıs verilerine göre Şanghay’da bugüne kadar yaşamını yitirenlerin sayısı yalnızca 522. Yaşamını yitirenlerin neredeyse tamamı yaşlı ve aşısızlardan oluşuyor. Salgının başından bu yana korona virüsünden kaynaklı ölümlerin Çin’in tamamındaki toplamı ise 5.153. Ölüm sayılarına bakıldığında her ne kadar alınan önlemler çok katı olsa ve Şanghaylılar için büyük zorluklara yol açsa da önlemlerin başarılı olduğunu söylemek mümkün. Dolayısıyla da Çinli yöneticilerin bu politikadan vazgeçmeleri, özellikle de bu yılın ikinci yarısında düzenlenecek olan ÇKP 20. Ulusal Kongresi’nin büyük önemi göz önünde bulundurulduğunda mümkün görünmüyor.